Opis    Wygląd    Systematyka    Występowanie    Odżywanie    Gospodarka    Kulinarnia    Właściwości odżywcze    Ciekawostki    Zdjęcia


Łosoś atlantycki

(łac. Salmo salar)

 

 

Łosoś atlantycki - Opis ryby

Ryba morska anadromiczna z rodziny łososiowatych Salmonidae. Naukowa nazwa została nadawa przez Karola Linneusza w 1758 roku. Nazwa Salmo salar pochodzi z łacińskiego połączenia salmo i salar, co oznacza „mieszkańca słonej wody”. To ryba dwuśrodowiskowa: młode osobniki odbywają tarło w słodkiej wodzie, zaś dorosłe żyją w wodach morskich.

Inne nazwy: łosoś szlachetny, łosoś pospolity, łosoś europejski

Łosoś atlantycki - Wygląd ryby

Łosoś osiąga wagę do 24 kg i długość do 150cm. Posiada bardzo dobrze widoczną linię boczną oraz drobne, ale mocno osadzone łuski. Wrzecionowate ciało i czarne plamy przy linii bocznej są charakterystycznym wyznacznikiem, Płetwy boczne i grzbietowe są otoczone czernią. Łosoś posiada bardzo dobrze rozwinięte zęby.

Rozmnaża się w północnych rzekach na obu wybrzeżach Oceanu Atlantyckiego. Młody osobnik żyjący w wodzie słodkiej ma niebieskie i czerwone plamki, zaś w wieku dojrzałym nabiera srebrnego i niebieskiego połysku. Używa węchu do znajdowana tarliska w rodzimej rzece, potrafi także wyczuć zmiany w polu magnetycznym Ziemi.

Systematyka

Domena: eukarionty
Królestwo: zwierzęta
Typ: strunowce
Podtyp: kręgowce
Gromada: promieniopłetwe
Rząd: łososiokształtne
Rodzina: łososiowate
Rodzaj: Salmo
Gatunek: łosoś szlachetny

Łosoś atlantycki -  Występowanie

Łosoś występuje w wodach słonowodnych: północnej części Atlantyku, Morzu Północnym, Bałtyckim i Białym.

Łosoś atlantycki  - kraje występowania: Hiszpania, Portugalia, Norwegia, Islandia, Grenlandia, Anglia, Walia, Szkocja, Kanada, USA, Wyspy Owcze.

 

Łosoś atlantycki -  Odżywianie

To ryba drapieżna, w związku z czym odżywia się skorupiakami, larwami owadów i jętek, planktonem (chruściki, kiełże) oraz małymi rybkami, a także owocami morza: kalmarami, krewetkami, węgorzami. Mięso z łososia jest naturalnie białe, różowego koloru nabiera z racji karmienia się krewetkami.

Łosoś atlantycki -  W gospodarce

Prawie cały schwytany dziki łosoś jest łososiem pacyficznym. Odławianie dzikiego łososia atlantyckiego zawsze było stosunkowo niewielkie i stale spadało od 1990 r. Mimo tego w 2000 roku dramatycznie spadła liczba łososia atlantyckiego, dlatego wprowadzono okres ochronny i ograniczenia połowu: dobowy limit wynosi 2 sztuki.

Okres ochronny obowiązuje od 1 października do 31 grudnia, zaś w wodach morskich od 1 czerwca do 15 września. W wodach morskich ochronny wymiar ryby wynosi 60cm.

W 2010 roku Greenpeace International dodał łososia atlantyckiego do swojej czerwonej listy owoców morza, czyli gatunków zagrożonych wyginięciem. W 2011 r. Zgłoszono jedynie 2500 ton dziko żyjącej ryby.

Hodowle łososia są znacznie rozwinięte na terenach Chile, Norwegii, Szkocji, Kanadzie i Wyspach Owczych.  Łosoś hodowlany wymaga dużej ilości białka, w związku z czym karmi się go paszami z dzikich ryb, co obniża  przeżywalność dzikiego łososia, który także żywi się rybami. Intensywna hodowla łososia wykorzystuje otwarte klatki, które mają niskie koszty produkcji, inną formą produkcji łososia, bezpieczniejszą, ale mniej kontrolowaną, jest hodowla w wylęgarniach. Łosoś hodowlany w Europie pochodzi przede wszystkim z Norwegii.

Łosoś atlantycki -  Rozmnażanie

Tarło trwa od października do stycznia w górnych odcinkach rzek, gdzie jajeczka są składane na żwirowym lub kamienistym podłożu, gdzie posypywane są w kopiec. Po kilku miesiącach, w okolicy marca i kwietnia następuje wylęg larw, które rozwijają się przez kolejnych 6-7 tygodni w kopcu. Następnie przechodzą do toni wodnej i zaczynają żerowanie.

W rzece przebywa do 3 lat, po czym łosoś przesuwa się w kierunku ujścia rzeki ku morzu, w ciągu 4 tygodni przystosowuje się do wody morskiej (tak zwany proces smoltyzacji) i zmienia barwę na srebrną. Kolejne dwa lata przebywa w wodzie słonej, po czym wraca na tarło do wód słodkich.

Łosoś atlantycki -  Kulinarnia

To tłusta ryba bogata w białko, kwasy tłuszczowe omega-3, witaminę D oraz w „dobry” cholesterol, dlatego cieszy się dużą popularnością.  Mięso łososia ma kolor od odcieni czerwieni do barwy pomarańczowej. Spożywany jest w stanie surowym (np. w sashimi), jak i wędzonej, gotowanej, pieczonej lub smażonej.

Światowa produkcja hodowlana łososia atlantyckiego wynosi 10mld dolarów. Łosoś wędzony jest tradycyjnym daniem Federacji Rosyjskiej, Skandynawii i Wielkiej Brytanii.

Mięso łososia atlantyckiego nie zawiera nasyconych kwasów tłuszczowych, niemniej może być zanieczyszczone dioksynami, dlatego nie zaleca się częstszego jedzenia łososia niż raz w tygodniu.

Łosoś atlantycki - Właściwości odżywcze

Wartość energetyczna surowej ryby /100 gram – 201kcal

Białko – 19,9g

Tłuszcze – 13,6g

Woda - 65,6g

Węglowodany  - 0,0g

Niacyna  - 7,5mg

Witamina E – 2,55mg

Fosfor – 266mg

Potas – 371mg

Magnez – 29mg

Sód – 51mg

Wapń – 13mg

Wartości RDA i AI wyznaczone na podstawie danych Institute of Health.

Łosoś atlantycki -  Ciekawostki

W jeziorze Ładoga oraz jeziorze Onega wytworzył formy żyjące w wodzie słodkowodnej.

Dawniej łosoś atlantycki licznie występował w dorzeczach Wisły i Odry, jednak populacja wyginęła w latach 80-tych XX wieku z powodu zniszczenia tarlisk na przełomie lata i jesieni 1985 roku oraz wybudowania zapory we Wrocławku.

99% światowego spożycia łososia atlantyckiego pochodzi z hodowli.

Dziki łosoś zniknął z wielu rzek w XX wieku z powodu przełowienia i zmiany siedlisk.

Hybryda łososia atlantyckiego z pstrągiem potokowym jest często spotkana w sklepach i dyskontach – nosi nazwę „pstrąga łososiowatego”.

Pierwsze prawodawstwa dotyczące łososia atlantyckiego uchwalono prawie 800 lat temu, np. w XIV wieku w Szkocji zabroniono używania pułapek na rzekach.

Łosoś atlantycki – zdjęcia

 

 

Źródła:

https://en.wikipedia.org/wiki/Salmon_as_food

https://atlasryb.online/opis_ryby.php?id=197&ryba=Losos_atlantycki_Salmo_salar  

https://www.britannica.com/animal/salmon